เกมจำลองสร้างอาณาจักรธุรกิจ
วันนี้เปลี่ยนแนวนิดหน่อย จากแนะนำหนังสือ มาเป็นแนะนำ ‘Game’ กันบ้าง
หลายวันก่อนรื้อค้นซีดีเก่าๆ ตั้งใจจะหาเพลง เพื่อทำ music video ให้กับซัมวันๆ (อ่านว่า ซัมวันซัมวัน นะครับ ไม่ใช่ ซัม-วัน-วัน)
เลยได้เจอกับเกลอเก่า!
เป็นแผ่นเกมครับ!
นี่คือ 1 ใน 3 เกมสุดโปรดของผม ชื่อว่า Capitalism
ส่วนอีก 2 เกม คือ FM และ The SIMS
FM ย่อมาจาก Football manager เป็นเกมสำหรับคนบ้าบอลที่อยากจะลองเป็นผู้จัดการทีม มันมากครับ สุดยอดจริงๆ ผมเคย อดตาหลับขับตานอน พาทีมลิเวอร์พูลเป็นแชมป์ด้วย (555 น่าดีใจไหมเนี่ย?)
ส่วนเกม The SIMS คงไม่ต้องพูดถึง ดังซะขนาดนั้น
แต่เจ้าเกม Capitalism นี่ซิ จะมีใครรู้จักบ้างหนอ?
จากที่ลองเช็คตลาดเมื่อ 2-3 เดือนก่อน เดินดูร้านขายแผ่นเกม ทั้งของแท้และโคลนนิ่ง ปรากฎว่า หาไม่ได้เลย
ผมว่าคงเป็นเพราะชื่อ มันดูขลังเกินไป จนไม่มีใครสนใจเล่น แถมหน้าปกซีดี ก็ไม่ต่างอะไรกับตำราเรียนวิชาธุรกิจ
หากแต่ในนั้น มันตรงกันข้ามครับ!
“สนุกมากๆ”
เกมเริ่มจากให้เรา ตั้งชื่อตัวเอง คิดให้ดีๆนะครับ จะเป็น CEO ทั้งทีควรชื่ออะไร และตั้งชื่อบริษัท เช่น Clookclick Corp.
จากนั้นก็เลือกเงินลงทุนตั้งต้นครับ (ผมจำตัวเลขเป๊ะๆไม่ได้ แต่ก็ให้มาหลายล้านดอลลาร์)
แต่จำนวนเงินตั้งต้นนี้ จะแปรผกผันกับ การถือหุ้นครับ
ถ้าจะเอาเงินเยอะ จำนวนหุ้นก็น้อย
ผมมักเลือกถือหุ้นเริ่มต้น 50% และได้เงินมาก้อนหนึ่ง
ถือ 50% ไว้ก่อน เผื่อเหลือเผื่อขาด หากธุรกิจขาดสภาพคล่อง และแบงก์ไม่ไห้กู้ ก็ยังพอมีโอกาสเพิ่มทุนได้
นอกจากนี้ หากช่วงไหนหุ้นของบริษัทผมราคาร่วง ก็ซื้อกลับ ตรงกันข้ามหากช่วงไหนราคาหุ้นสูง ผมก็ขายออกไปบ้าง กำเงินสดไว้ หรือไม่ก็ไปซื้อหุ้นบริษัทอื่น
แต่ถ้าเลือกถือหุ้น 100% เลย เงินที่ได้เริ่มต้นก็น้อยเกินไป ทำธุรกิจอะไรก็ยาก ทำได้แค่ซื้อที่ปลูกอ้อย ปลูกข้าว เท่านั้นเอง
ในเกมจะให้เราเลือก ว่าจะเป็นผู้ผลิตหรือผู้ขายปลีก หรือจะทำทั้งหมด ตลอดซัพพลายเชนเลยก็ได้
ผู้ผลิต ก็มีตั้งแต่ ผลิตวัตถุดิบขั้นต้นเลย เช่น ปลูกอ้อย ทำป่าไม้ ทำเหมืองแร่
ส่วนผู้ผลิตขั้นกลาง ก็จะต้องตั้งโรงงาน เช่น ซื้ออ้อย กับ ซื้อ อลูมิเนียม มาผลิต น้ำอัดลม
ในขั้นตอนการผลิตนี้ หากเราอยากชนะคู่แข่ง ก็ต้องลงทุนตั้งศูนย์วิจัยครับ แต่ค่าใช้จ่ายต่อเดือนของ R&D สูงมากๆ แต่ผลที่ได้ก็คุ้มกับการลงทุน
‘การลงทุนมีความเสี่ยง โปรดคิดให้รอบคอบ’
บางเกมผมเลือกทำ R&D อย่างเดียว แล้วขาย know-how
แต่ก็เคยพลาดนะครับ อุตสาห์ซุ่มทำ R&D ซะดิบดี พอสินค้าวางตลาด ปรากฎว่ามีของคู่แข่งคุณภาพดีกว่า
เซ็งฉิบ!
ส่วนผู้ขายปลีก ก็มีขนาดร้านให้เลือกหลากหลาย ทั้งร้านสะดวกซื้อ ห้างสรรพสินค้า และร้านเฉพาะอย่าง เช่น ขายรถ ขายไอที ขายแฟชั่น
อยากได้ทำเลดีๆ ใจกลางเมือง ก็จะต้องจ่ายแพง
ในขั้นตอนขายปลีกนี้ มีรายละเอียดให้ทำเยอะมาก
ต้องตัดสินใจว่า จะต้องลงทุน training พนักงานขายหรือไม่? เพราะนั่นหมายถึงประสิทธิภาพในการขาย
ต้องตัดสินใจว่าจะสร้าง Brand หรือไม่?
แต่จากประสบการณ์ที่เล่น ถ้าไม่สร้าง Brand ในระยะยาวแล้วจะสู้คู่แข่งไม่ได้เลยครับ คุณภาพเท่ากัน ลดราคากระหน่ำก็ยังสู้ไมได้
แต่การสร้าง Brand ก็ต้องใช้ทั้งเวลาและเงิน
สื่อ TV จะแพงกว่าวิทยุ และหนังสือพิมพ์
บางเกมที่ผมขายสินค้าแฟชั่น พวกเสื้อผ้า น้ำหอม นาฬิกา
ผมก็ตัดสินใจ takeover สถานีโทรทัศน์เลยครับ
เพิ่งเข้าใจว่าการเป็นเจ้าของสื่อ มันมันส์อย่างนี้นี่เอง มิน่า…หลายคนจึงอยากเป็นเจ้าของ
แต่ก็ไม่จำเป็นต้องสร้าง Brand ทุกสินค้านะครับ
ในเกมจะมี hint บอกว่า สินค้าแต่ละตัว ลูกค้าให้ความสำคัญกับ ‘ราคา-ยี่ห้อ-คุณภาพ’ ในสัดส่วนเท่าไร
สินค้าบางตัว เช่น คอมพิวเตอร์ รถยนต์ ลูกค้าสนใจเรื่องคุณภาพมากกว่าปัจจัยอื่น ก็ต้องไปเน้นทำ R&D ในการผลิต
หากทำไม่ทันคู่แข่ง ก็อาจต้องควักตังค์ซื้อ Know-how
อ้อ! ในเมืองจำลองนี้ มีอยู่ประมาณ 4-6 เมือง
พฤติกรรมลูกค้าในแต่ละเมือง ก็ไม่เหมือนกันด้วย
ดังนั้น ก่อนจะไปลงทุนในเมืองไหน ก็ต้องดูจำนวนประชากร ดูรายได้ ดูกำลังซื้อ ดูภาวะเศรษฐกิจว่าขาขึ้นหรือขาลง
เท่าที่เคยเล่น ผมมักจะปักหลักใน 3-4 เมือง เพื่อลดความเสี่ยงเวลาเกิดวิกฤตเศรษฐกิจในบางแห่ง
เกมนี้ทำให้เห็นภาพ overview ของการทำธุรกิจ เกือบครบทุกมุมเลยครับ
หากใครยังไม่พร้อมในสนามจริง ก็ลงวอร์มอัพ ในสนามจำลองนี้ไปก่อน
อ้อ! ส่งท้ายอีกนิดครับ
สำหรับคนที่อยากเล่น และหาซื้อแผ่น Capitalism II ไม่ได้ เดี๋ยวนี้มีให้เห็นFree Downloadด้วย แต่ไม่รู้มีอะไรแถมมาหรือเปล่า?
ยังไงก็ระวังหน่อยนะครับ
ภาพจาก wikipedia
5 comments October 3rd, 2008
