ธุรกิจกับฮวงจุ้ย

July 16th, 2007

เป็นที่ทราบกันดีว่า บริษัทไทยหลายๆบริษัท นอกจากจะนำเครื่องมือที่ทันสมัยมาช่วยในการบริหารจัดการแล้ว แต่ก็ยังนำศาสตร์โบราณ อย่างเรื่อง “ฮวงจุ้ย” มาปรับใช้ด้วย

เครือกสิกรไทย และเครือ ซี.พี. ดูจะขึ้นชื่อในเรื่องนี้
ผมเองไม่มีความรู้เรื่องนี้แม้แต่น้อย แต่พอเห็นบทความของคุณกฤษณนัยย์ พิยารังสรรค์ ในหนังสือพิมพ์ “Bizweek” ในเครือกรุงเทพธุรกิจ ฉบับวันที่ 16 กรกฎาคม 2550 อ่านแล้วอยากนำมาเล่าต่อ แต่จะเขียนเล่าใหม่ กลัวใจความเปลี่ยน จึงขออนุญาตผู้เขียนและสำนักพิมพ์กรุงเทพธุรกิจ นำต้นฉบับมาเผยแพร่ต่อที่นี่

“แฉฮวงจุ้ย 7 eleven

ในโลกของเศรษฐกิจทุนนิยม “การแข่งขัน” ถูกนำมาเป็นเครื่องมือในการตัดสินชี้เป็นชี้ตาย เพราะในความเป็นจริงผู้ที่อยู่รอด คือ ผู้ที่แข็งแกร่งที่สุด และเป็นธรรมดาสำหรับการไม่มีที่ยืนให้ผู้แพ้

ผมจำได้ว่าเคยสัญญาลงในคอลัมน์ว่าจะนำเรื่องฮวงจุ้ยของ 7 eleven มาฉายให้ฟัง ผ่านมาก็พอสมควรจนเกือบจะลืมไปแล้ว แต่ดีที่มีผู้อ่านอีเมลมาทวงสัญญา ครั้งนี้จึงหนีไม่ออก ต้องนำมาถ่ายทอดให้ฟังตอบแทนความกรุณาที่ผู้อ่านเตือนมา

7 eleven ดำเนินธุรกิจตามปรัชญาของ “ร้านสะดวกซื้อ” จนปัจจุบัน 7 eleven กลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตคนทุกแห่งหนชนชั้นไปแล้ว  คำว่า “ส่วนหนึ่งของชีวิต” เป็นคำที่พูดง่ายเพราะมีแค่ 5 พยางค์ แต่คำๆ นี้กลับยิ่งใหญ่มากในความรู้สึกของนักการตลาดเจริญเติบโตแบบก้าวกระโดดของ 7 eleven ที่ยึดครองทุกพื้นที่ในประเทศไทย ทำให้ร้านโชห่วยที่เป็นวัฒนธรรมของคนไทยเชื้อสายจีนต้องบาดเจ็บกันระนาว บ้างก็ล้มตายไปก็มี

นอกจากจะเป็นเรื่องการจัดการที่ดีแล้ว เรื่องของฮวงจุ้ยก็มีส่วนสำคัญมากในการเจริญเติบโตของ 7 eleven 

ฮวงจุ้ยที่ทำให้เจริญเติบโตสิ่งแรก คือ โลโก้ เพราะเป็นสิ่งที่ชี้นำการตกแต่งร้านได้ ชี้นำอย่างไรต้องอ่านต่อครับ

โลโก้ของ 7 eleven ประกอบไปด้วย 3 สี 3 ธาตุ คือ เขียว (ธาตุไม้) ส้ม (ธาตุไฟ) ขาว (ธาตุดิน) 

ธาตุทั้งสามนี้เกื้อหนุนกัน คือ ไม้ส่งเสริมไฟ ไฟส่งเสริมดิน  อ่านตามความหมายการดำเนินธุรกิจได้ดังนี้

ธาตุไม้ คือ เครื่องอุปโภคบริโภค ธาตุไฟ คือ การกระตุ้นให้เจริญเติบโต  ดิน คือ มั่นคง แข็งแรง การตกแต่งสีภายในร้านจึงใช้สีของธาตุสุดท้ายที่ส่งเสริม คือ สีขาว ทั้งนี้ทั้งนั้นเพื่อความมั่นคง เจริญก้าวหน้าของธุรกิจ

เรื่องชื่อก็มีส่วนสำคัญมากเช่นกัน 7 eleven เขียนเป็นตัวเลขได้ 7 กับ 11 ถ้าวิเคราะห์ตามหลักของฮวงจุ้ยไทยแล้ว  เลข 7 คือ ดาวเสาร์ ธาตุไฟ เลข 11 คือ พระอาทิตย์ ธาตุไฟเช่นกัน  เพราะฉะนั้นสิ่งที่นำมาใช้ตกแต่งร้านตามโลโก้ คือ ธาตุไฟ

สังเกตดูซิครับ ว่าสิ่งที่ทำให้ 7 eleven โดดเด่นกว่าร้านสะดวกซื้อทั่วไป คือ ร้านสีขาวที่ประดับไฟไว้อย่างอลังการงานสร้าง  โดดเด่นทุกมุมมอง  แม้แต่ตอนกลางวันก็ไม่ได้เบาไฟลงเลยแม้แต่น้อย

ส่วนที่สอง คือ การเปิดประตูมังกร  สังเกตดูร้อยละ 90 ของ 7 eleven จะเปิดประตูมังกร  ทีนี้สังเกตอย่างไรจึงจะเป็นมังกร คนจีนเชื่อว่าถ้าหันหน้าออกนอกบ้านประตูอยู่ซ้ายมือ หันเข้าบ้านประตูอยู่ขวามือประตู นั่นคือ ประตูมังกร จะส่งเสริมเรื่องของการค้า ธุรกิจ ให้เจริญก้าวหน้าร่ำรวย  เพราะมังกรคือสัตว์มงคลของชาวจีน

ความเชื่อเรื่องของมังกรเขียวและเสือขาวได้รับอิทธิพลมาจาก หยิน หยาง ของลัทธิเต๋า ที่มีความเชื่อว่า สิ่งที่เคลื่อนไหวต้องอยู่คู่กับความนิ่งเฉย  มังกรเขียวคือการเคลื่อนไหว  เสือขาวคือความนิ่งเฉย ควรมีสองสิ่งอย่าง “สมดุล” กัน ไม่ให้มีมากหรือน้อยจนเกินไป  ถ้าเปิดประตูฝั่งหนึ่งควรปิดอีกฝั่งหนึ่ง ไม่ควรเปิดประตูไว้สองฝั่ง เพราะคนจีนมีความเชื่อที่ว่าถ้ามีความเคลื่อนไหวมากเกินไปจะเก็บทรัพย์ไว้ไม่อยู่ 

จะว่าไป ความเชื่อนี้ตั้งอยู่บนหลักการวิทยาศาสตร์ เพราะถ้าสมมติว่าเปิดประตูทั้งสองด้าน เราจะไม่สามารถควบคุมสอดส่องดูแลมิจฉาชีพที่มาจ้องขโมยสินค้าของเราไปได้ ถ้าของที่เราค้าขายเกิดหายไปวันละนิดวันละหน่อย  เท่ากับว่าเราค้าขายเท่าไหร่ก็ไม่มีกำไร เมื่อเป็นเช่นนี้ก็เท่ากับการเก็บทรัพย์ไม่อยู่นั่นเอง

การเปิดประตูมังกรของ 7 eleven มีนัยอีกอย่าง คือประตูอยู่ด้านขวาเมื่อมองเข้าไป เท่ากับว่าจะทางร้านจะมีพื้นที่ให้โฆษณาแคมเปญ หรือสินค้าทั้งหลาย  เมื่อใครที่เดินผ่านจากขวาไปซ้าย จะมีเวลาให้ตัดสินใจซื้อสินค้า ดูแคมเปญโปรโมชั่นต่างๆ และพิจารณาว่าขาดเหลืออะไรก่อนที่จะผ่านประตูทางเข้า เป็นการใช้จิตวิทยาสำหรับการขายสินค้า”

เรื่องยังไม่จบนะครับ เพราะคุณกฤษณนัยย์ พิยารังสรรค์ บอกว่านี่เป็นแค่ออร์เดิร์ฟเท่านั้น
ต้องติดตามกันต่อครับ..

Entry Filed under: retail tactic